ရဟန်းမင်းကြီးလီယို(၁၄) သည် ကြာသပတေးနေ့ကြီးညမစ္ဆားကိုစိန့်ဂျွန် လက်တာရင်ဘာစီးလီကာ၌ ပူဇော်မည်။
ရဟန်းမင်းကြီးဖရန်စစ်၏ (၁၂) နှစ်တာရဟန်းမင်းကြီးအမှုတော်ဆောင်စဉ်ကာလ၌တစ်ခါမျှ ပြုလုပ်ခြင်း မရှိခဲ့သောအမှုတစ်ခုဖြစ်သည့်စိန့်ဂျွန်လေတာရင်ဘာစီးလီကာ၌ရဟန်းမင်းကြီးလီယို (၁၄) သည်ဧပြီ (၂) ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့ကြီးည ယေဇူးသခင်သူ၏တပည့်တော်ကြီးများနှင့်အတူညစာစားပွဲမ စ္ဆားကိုဦး ဆောင်ပူဇော်မည်ဖြစ်ကြောင်းပြီးခဲ့သည့်ပတ် ရဟန်းမင်းကြီး၏၀တ်ပြုခြင်းဆိုင်ရာရှေ့အစီအစဉ် များ ထုတ်ပြန်ရာ၌ဖော်ပြထားခဲ့သည်။
ရဟန်းမင်းကြီးဖရန်စစ်သည် ရဟန်းမင်းကြီးအမှုတော်ကိုစတင်ထမ်းဆောင်သော (မတ် ၂၈၊ ၂၀၁၃) ခုနှစ် ၌ ကြာသပတေးညယေဇူးသခင်၏နောက်ဆုံးညစာစားပွဲကို ရောမမြို့ပြင်ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်ရှိ Casal del Marmo juvenile လူငယ်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးဂေဟာရှိဘုရားကျောင်းဆောင်ငယ်၌ပူ ဇော်ခဲ့ သည်။ ရဟန်းမင်းကြီးဖရန်စစ်သည် သူ၏နိုင်ငံ Buenos Aires ၌ဂိုဏ်းချုပ်ဆရာတော်အဖြစ်ရှိနေစဉ် ကပင်ယခုကဲ့သို့လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။ သူသည်အကျဉ်းသား (၁၂) ဦး၏ခြေကိုသေချာစွာ ဆေးကြော ပေး လေ့ရှိသည်။ ခြေဆေးခြင်းမဂ်လာကိုခံယူသူများအနက်အမျိုးသားကြီးများသာမဟုတ်။ အမျိုးသမီး များ လည်းပါသည်။ ထိုနှစ်၌ရဟန်းမင်းကြီးဖရန်စစ်သည် အီတလီလူမျိုးကက်သလစ်အမျိုးသမီးတစ်ဦး၊ ဆား ဘီးယားမှမွတ်စလင်အမျိုးသမီးတစ်ဦးတို့၏ခြေကိုဆေးခဲ့သည်။
စိန့်ဂျွန်လေတာရင်ဘာစီးလီကာအားစောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းရသောတာ၀န်ခံမွန်ဆီညှော် Giovanni Falbo ကအဆိုပါအစီအစဉ်သည်ကြားဖြတ်အစီအစဉ်အဖြစ်နားလည်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ရဟန်း မင်း ကြီးလေအို (၁၄) အနေဖြင့် ဧပြီ (၂) ရက်နေ့ကြာသပတေးနေ့ည၏မစ္ဆားတရားကြီးကိုပူဇော်ရန်ဆုံးဖြတ် ခြင်းသည်သာသနာ၏အစဉ်အလာကောင်းကိုပြန်လည်တူးဆွဖော်ထုတ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ သို့သော် ရဟန်း မင်းကြီးဖရန်စစ်ဦးဆောင်သောကာလသည်ခြွင်းချက်ဖြစ်ကြောင်း၊ အဘယ်ကြောင့်ဆို သော် အသိမ်ငယ်ဆုံး သောသူ၊ နွမ်းပါးချို့တဲ့သူများအားဦးစားပေးလိုခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ရောမသာသနာ၏ ဆရာတော်အနေဖြင့် ဒုက္ခေ၀ဒနာခံစားနေရသူများအားပို၍ အလေးထားကြောင်းကို ပြသခြင်း လည်း ဖြစ်ကြောင်း၊ သို့သော်မစ္ဆားပူ ဇော်သည့်နေရာသည်ကျယ်ကျယ်၀န်း၀န်းမရှိသောကြောင့် အတူပါ၀င် ပူဇော်လိုသောရဟန်းတော်များအ တွက်အခြေအနေမပေးကြောင်း၊ ယခုရဟန်းမင်းကြီးလေအို (၁၄) ၏ဆုံးဖြတ်ချက်သည်ရှေးယခင်ရာစုအ ဆက်ဆက်၏အစဉ်အလာကိုအဆက်မပြတ် စေဘဲပြန်လည် ချိပ်ဆက်ရင်းဆင်းရဲသား၊ နွမ်းပါးချို့တဲ့သူများ အားလည်းချန်လှပ်မထားကြောင်း၊ တစ်နှစ်တာအတွင်း၌ အဆိုပါအသိမ်ငယ်ဆုံးသောသူများ၊ မေ့လျော့ခံများ အတွက်ပေးရန်အချိန်များစွာရှိကြောင်း၊ စိန့်ဂျွန် လေတာရင်ဘာစီးလီကာကိုအာရုံပြန်လည်ထားရှိခြင်းသည် ရောမ၏ဆရာတော်ဖြစ်သည်ကို ပြန်လည် ထုတ်ဖော်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ရဟန်းမင်းကြီးလီယို (၁၄) နှင့်စိန့် ဂျွန်ဘာစီးလီကာတို့၏ဆက်နွယ်မှုကို (မေ ၂၅) ရက်နေ့၌မြင်တွေ့နိုင်ကြောင်း၊ ရဟန်းမင်းကြီးလေအို (၁၄) သည်ရဟန်းမင်းကြီး အရိုက်အရာ ကိုလက်ခံရာ၌ စိန့်ဂျွန်ဘာစီးလီကာရှိပလ္လင်ပေါ်၌ထိုင်၍ခံယူခဲ့ခြင်းဖြင့် စိန့် ဂျွန်လေတာရင် သည်ကမ္ဘာ ပေါ်ရှိခရစ်ယာဘုရားကျောင်းများအားလုံး၏မိခင်ဖြစ်သည်၊ ဤဘာစီးလီကာ သည် (၄) ရာစုကကွန် စတန်တိုင်းဘုရင်၏ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ဖော်ဆောင်ချိန်ဆောက်လုပ်ခဲ့သည့်ဘာ စီးလီကာလည်း ဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့်ရဟန်းမင်းကြီးလေအို (၁၄) ရဟန်းမင်းကြီးအမှုတော်ကိုခံယူခြင်း သည်စိန့်ပီတာ ၏အရိုက်အရာကိုသာဆက်ခံခြင်း၊ ကမ္ဘာတစ်၀ှမ်းရှိသာသနာတော်ကြီးကိုဦးစီးဦးဆောင်ရသူ သာမဟုတ် ဘဲ ရောဂိုဏ်းအုပ်သာသနာ၏သာသနာပိုင်ဆရာတော်လည်းဖြစ်သည်ကိုဖော်ပြနေခြင်းဖြစ် သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ခြေဆေးခြင်း၏သမိုင်း၀င်၀ိနည်းတော်
တစ်ဆက်တည်း၌ပင် ဘာစီးလီကာ၏တာ၀န်ခံမွန်ဆီညှော်က ခြေဆေးခြင်း၀ိနည်းတော် သည်ဧ၀ံ ဂေလိကျမ်းစာထဲ၌ယေဇူးသခင်နောက်ဆုံးညစာစားပွဲတည်ခင်းခဲ့သောအထက်ခန်း၌ကျင်းပခဲ့သည်ကိုပြန်လည်အမှတ်ရကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။ ကိုယ်တော်မြတ်စက္ကရာမင်တူးမဖန်ဆင်းမီဆေးကြောပေးခဲ့ သည်။ သံယောဟန်၏ဧ၀ံဂေလိကျမ်းစာတစ်ခုတည်း၌သာဖတ်ရူရသောအကြောင်းအရာဖြစ်ပြီး၊ ဤသို့ လုပ် ဆောင်ရခြင်းမှာညီအစ်ကိုခြင်းချစ်ခင်မှု၊ အချင်းချင်းပြန်လည်ချစ်ခင်ရမည့် တရားပါသည့် ပညတ် တော်အ သစ်ကိုလက်တွေ့ကျကျဖော်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့်ရှေးဦးခရစ်ယာန်များအနေကြား၌ခြေဆေးကြောပေးခြင်းအမှုသည်ယေဇူးသခင် ၏ တပည့် တော်အစစ်အမှန်ဖြစ်သည်ကိုဖော်ပြသောအမှုတစ်ခုဟုသတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ခြေဆေးသည့်၀ိနည်း တော်မှာရာစုအဆက်ဆက်၌မတူကွဲပြားမှုများရှိနေခဲ့သည်။ အေဒီ (၆၉၄) ၌ကျင်းပသော ‘Toledo’ (တို လေး ဒိုအစည်းအေ၀း) ၌ခြေဆေးခြင်းကိုဆရာတော်မှသူ၏လုပ်ဖော် ဆောင်ဖက်များ၏ခြေ ကိုဆေး ကြောခြင်းပြု ရန်၊ ဤအခမ်းအနားသည်၀တ်ပြုခြင်း၏တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုကြာသပတေး ညမစ္ဆားတရားပူ ဇော်ခြင်း၌မဖြစ်မနေထည့်သွင်းရမည်ဟုဆုံးဖြတ်ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
‘Ordo Romanus XII’ (ရောမ၀ိနည်းလမ်းညွှန် ၁၂) ထဲ၌ထပ်ပိုးလမ်းညွှန်ချက်ထည့် သွင်းထားပြန်သည်။ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသောသူ (၁၃) ဦးအားရဟန်းမင်းကြီး၏ ‘papal palace’ (တမန်တော် ရုံးခန်း) ၌နေ့လယ်စာကျွေးမွေးရမည်။ ရဟန်းမင်းကြီးသည်၄င်းတို့၏ခြေများကိုဆေးရမည်။ ခြောက်အောင် သုတ်ပေးရမည်။ ဆေးကြောထားသောခြေကိုနမ်းရမည်ဟုဖြစ်သည်။
(၁၅) ရာစုရောက်သော် ရဟန်းမင်းကြီးအင်နိုစင် (၈) နှင့်ရဟန်းမင်းကြီးဂျူးလီယို (၂)၊ ရ ဟန်းမင်း ကြီးအလက်ဇန်းဒါ၏လက်ထက်အထိရဟန်းမင်းကြီး၏၀တ်ပြုခြင်း၌ကူညီပေးရသောရဟန်းတော် Giovanni Burcardo၏မှတ်တမ်း၌အထက်ကအချက်များကိုပိုမိုတိကျစနစ်ကျစွာဖော်ပြထားသည်။
ရဟန်းမင်းကြီး၏ရုံးတော်ပြင်သစ်နိုင်ငံ ‘Avignon’ (အာဗီညှောန်) မှအီတလီသို့လုံး၀ပြောင်း ရွေ့လာ သော (၁၃၇၈) ခုနှစ်ပြီးနောက်ရဟန်းမင်းကြီးများဖြစ်ကြသော ရဟန်းမင်းကြီး St. Miltiades (d. 314) မှသည်ရဟန်းမင်းကြီးကလေးမင်း (၅) (၁၃၀၅-၁၃၁၄) အထိစိန့်ဂျွန်လေတာရင်ဘာစီးလီကာ၌နှစ် ပေါင်းထောင်ချီသီတင်းသုံးခဲ့သည်။
ခြေဆေးသည့်၀ိနည်းသည်ကြာသပတေးနေ့ကြီးည၌ကျင်းပခြင်းသည်ပို၍သင့်လျှော်သော် လည်းအေဒီ (၄၁၆) ၌သာသနာကိုဦးဆောင်ခဲ့သောရဟန်းမင်းကြီးအင်းနိုစင်း (၁) ၏လက်ထက်၌ ထိုနေ့ တစ်ရက် တည်း၌ပင် နံနက်ပိုင်း၌အပြစ်အတွက်ဆပ်ဖြေပူဇော်သောမစ္ဆားတရား၊ နောက်တစ်ပွဲကားသန့်ရှင်း သော ဆီတော်များကိုဖန်ဆင်းသည့်မစ္ဆားတရားနှင့်ညနေပိုင်းနောက်ဆုံးညစာစားပွဲမစ္ဆားတရားဟူ၍ဖြစ်သုံးပွဲ ကိုသီးသီးသန့်သန့်ပူဇော်ခဲ့သည်။ ခြေဆေးခြင်းသည်ယေဇူးသခင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ သည်မှန်သော် လည်းကြာသ ပတေးနေ့၏၀တ်ပြုခြင်းနှင့်ယှဉ်တွဲမထားခဲ့ပေ။
ပါစကားပွဲနေ့၏ရက်ကြီးအခါကြီး (၃) ရက်ကိုပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သောရဟန်းမင်းကြီးမှာ ရဟန်းမင်း ကြီးပီအုစ့် (၁၂) ဖြစ်ပြီး (၁၉၅၅) ခုနှစ်၌ဖြစ်သည်။ ထိုပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကိုထိုနှစ်၌ပင်ဖော်ဆောင် စေခဲ့ပြီး၊ ထိုနှစ်မှစ၍ရဟန်းမင်းကြီးများသည်နံနက်ဆီတော် ဖန်ဆင်းသည်မစ္ဆားကို စိန့်ပီတာဘာ စီးလီကာ၌ လည်းကောင်း၊ ခြေဆေးခြင်းနှင့်နောက်ဆုံးညစာစားပွဲမစ္ဆားတရား ကြီးကိုမူစိန့်ဂျွန် လေတာရင်ဘာစီးလီကာ၌ နှစ်စဉ်ပူဇော်လာခဲ့သည်ဟုမွန်စီညှော်ကရှင်းပြထားသည်။
Fr. Clement Ate
